Πέμπτη, 5 Μαρτίου 2015

από τη λαογραφία της άνοιξης


  Η λαογραφία της άνοιξης έχει στο σεντούκι της αναφορές πολύ παλιές από την αρχαία Ελλάδα, όπως η  Κούνια ή Αιώρα όπως ονομάζεται σωστότερα, είναι ταυτισμένη με την ευχάριστη παιδική ηλικία. Όμως, ποτέ δεν έχουμε σκεφτεί, και πως να το σκεφτεί κανείς εάν δεν το γνωρίζει, η Αιώρα είναι ένα πανάρχαιο Ελληνικό παιχνίδι, με βαθιές ρίζες στο συμβολισμό και τη μυθολογία, η τελετουργία του οποίου συνδέεται με τη λατρεία του Διονύσου και τη μαγεία. Και ακόμη, ότι η αιώρηση, το κούνημα, έχει αποτροπαϊκό χαρακτήρα.Πολύ πίσω στην προϊστορία, όταν οι ανθρώποι δεν διέθεταν τη γνώση που διαθέτουμε σήμερα, οι ενέργειες τους καλύπτονταν πάντοτε από συμβολισμούς και δεισιδαιμονίες που σήμερα μας φαίνονται είτε αφελείς είτε παράδοξες. Και είναι λογικό να μας φαίνονται παράδοξα τα παλαιά δρώμενα, αλλά νομίζω ότι όλα όσα συνέβαιναν κάθε άλλο παρά αφελή ήταν, δεδομένου ότι την εποχή εκείνη οι άνθρωποι ήσαν αμεσότερα συνδεδεμένοι με το περιβάλλον και τη φύση. Αυτή η αμεσότητα αντανακλάται στο παιχνίδι της Αιώρας, το οποίο στην πρωταρχική του μορφή κάθε άλλο παρά παιχνίδι ηταν. Ένα στοιχείο χαρακτηριστικό της πολυπλοκότητας του παιχνιδιού είναι και οι πολλές ονομασίες του που υποδεικνύουν αφενός την προέλευση του απο το μύθο και το συμβολισμό, αφετέρου τη διαχρονικότητα του. Στην αρχαιότητα το συναντάμε με τις ονομασίες αιώρα, σειρά, εύδειπνος, αλήτις, σφενδόνη, πέταυρον, αιώρα ή βραχίονος αιώρα κρεμάστρα, ενώ σήμερα το γνωρίζουμε ώς κούνια.
Τη διάσωση του στη βυζαντινή περίοδο και τη σημερινή του εμφάνιση, όπου δυστυχώς είναι αρκετά περιθωριοποιημένο, ενώ παραμένουν άγνωστες οι πτυχές της προέλευσης του.
ξαναγίναμε για λίγο παιδιά μαζί με τα παιδάκια του νηπιαγωγείου μας αντικρύζοντας το τεράστιο χαμόγελο της κοπέλας που κουνιόταν χαρούμενη στην αιώρα της....
ακόμη τη συναντάμε στο   χελιδόνι που προμηνύει την έλευση της άνοιξης , παράσταση σε αττικό  αγγείο του 6ου αιώνα π.Χ

                                                                                                            έχει όμως και στοιχεία από την λαική μας παράδοση ( Μακεδονία ), όπως το τραγούδι του κούκου
και τη λυγερή  πέρδικα με τον λεβέντη αετό
ή και στα πολύχρωμα   κεντήματα που στόλιζαν τα σπίτια μιας άλλης εποχής
                                    


Τρίτη, 3 Μαρτίου 2015

τα έθιμα του Μάρτη

η περπερούνα είναι από τα έθιμα που συνηθίζονταν τα παλιά χρόνια,
η  Περπερούνα είναι ένα πανελλήνιο και πανάρχαιο έθιμο για την αναβροχιά.
Όταν δεν έβρεχε σε διάφορες περιοχές της χώρας μας  και κινδύνευαν να χαθούν οι σοδειές από την ξηρασία, οι κάτοικοι ή θα πήγαιναν στην εκκλησιά να κάνουν παράκληση ή  θα έκαναν μια «Περπερούνα».
Μαζεύονταν λοιπόν οι κοπέλες  έντυναν ένα μικρό  κορίτσι με....
ένα άσπρο φόρεμα και το στόλιζαν με πρασινάδες και αγριόχορτα. Έπαιρναν και ένα δυο δοχεία με νερό και μια φούντα από χορτάρια και γυρνούσαν στο χωριό τραγουδώντας :
Περπερούνα περπατεί, το Θεό παρακαλεί
για να βρέξει μια βροχή, μια βροχή μια σιγανή.
Θέ μου βρέξε μια βροχή, μια βροχή μια σιγανή,
μια βροχή μια σιγανή, μια βροχή καλή βροχή.
Μια βροχή καλή βροχή κι άλλη μια καλύτερη
για να γίνουν τα σιτάρια και της γης τα χορταράκια.
Να φυτρώσουν και ν’ ανθίσουν και τον κόσμο να πλουτίσουν
τα σιτάρια, τα μπαμπάκια και τα δροσερά χορτάρια.
Μπάρες, μπάρες το νερό και το γέννημα σωρό.
Μπάρες, μπάρες τα νερά μπάρες, μπάρες τα κρασιά.

 Όποιον συναντούσαν στο δρόμο τον ράντιζαν με το νερό και του τραγουδούσαν. Σε κάθε σπίτι που έφταναν, έβγαινε η νοικοκυρά και έβρεχε τα χόρτα της Πιρπιρούνας. Τινάζονταν η Πιρπιρούνα και έπεφταν οι σταγόνες στο έδαφος όπως η βροχή.
Μετά η κάθε νοικοκυρά τους έδινε  κεράσματα ή χρήματα, θέλοντας να αναβιώσουμε το έθιμο στο νηπιαγωγείο, στολίσαμε ένα κοριτσάκι με ένα στεφάνι από κλαδιά  που κόψαμε από τα δέντρα της αυλής μας, της φορέσαμε πράσινες κορδέλες αντί για αγριόχορτα και τραγουδήσαμε το τραγούδι στα παιδιά του άλλου τμήματος 
 φτιάξαμε επίσης και την περπερούνα μας σε ομαδική εργασία από κομμάτια κανσόν και γκοφρέ


Δευτέρα, 2 Μαρτίου 2015

Καλώς μας ήρθες άνοιξη

Ο Μάρτιος ο πιο παράξενος μήνας του χρόνου έφτασε...με γέλια σίγουρα , γιατί ο ήλιος έλαμπε στον καταγάλανο ουρανό, η δεύτερη μέρα του Μα΄ρτη μας βρήκε στο νηπαιγωγείο και φυσικά τον καλωσορίσαμε , αλλάξαμε το καρτελάκι του μήνα, μιλήσαμε για τα ήθη και  έθιμα του, φτιάξαμε το μαρτάκι μας, αναβιώσαμε το έθιμο της χελιδόνας είτε δημιουργώντας μια ομαδική σύνθεση ( ένα  στεφάνι με λουλούδια και το ομοίωμα ενός χελιδονιού )
είτε με ατομική κατασκευή ( ένα χελιδόνι σε κλαδί κισσού )
και φυσικά δεν δεν παραλείψαμε  να τραγουδήσουμε όπως τραγουδούσαν τα παιδιά τα παλιά χρόνια το τραγούδι της χελιδόνας
                                   
                              χελιδόνα πέρασε
                             από μαύρη θάλασσα
                             θάλασσσα επέρασε
                             τη φωλιά δεν ξέχασε
                              Μάρτη, Μάρτη βροχερέ
                             και  Απρίλη δροσερέ
                             τα πουλάκια κελαηδούν
                             τα δεντράκια φύλλα ανθούν
                             τα πουλάκια αυγά γεννούν
                              κι αρχινούν να τα κλωσσούν                                

Τρίτη, 24 Φεβρουαρίου 2015

Σαρακοστή


Σαρακοστή λέγεται μια μεγάλη περίοδος νηστείας της Εκκλησίας μας. Ξεκινάει μετά την περίοδο της Απόκριας, που είναι μέρες χαράς και διασκεδάσεων. Τη Μεγάλη Σαρακοστή έχουμε νηστεία 49 ημερών για τους χριστιανούς. Οι τρείς πρώτες μέρες είναι από τις πιο αυστηρές σε όλη τη νηστεία και ονομάζονται ‘τριήμερο’.
       Παλαιότερα η κυρά – Σαρακοστή ήταν το ημερολόγιο των Χριστιανών, την παρίσταναν ως μια καλόγρια με επτά πόδια, γιατί είναι και επτά οι εβδομάδες νηστείας μέχρι τη Μεγάλη Εβδομάδα.
       Έχει τα χέρια σταυρωμένα, γιατί διαρκώς προσεύχεται, δεν έχει στόμα για να μην πολυλογεί, δεν έχει αυτιά για να μην ακούει πολλές κουβέντες ή άσχημα λόγια.
Την Κυρα-Σαρακοστή,
που είναι έθιμο παλιό
οι γιαγιάδες μας τη φτιάχνουν
με αλεύρι και νερό.
Για στολίδι την φορούσαν
στο κεφάλι της σταυρό
και το στόμα της ξεχνούσαν
γιατί νήστευε καιρό.
Και μετρούσανε τις μέρες
με τα πόδια της τα επτά
κόβαν ένα τη βδομάδα
μέχρι να ‘ρθει η πασχαλιά.

εμείς αποφασίσαμε να φτιάξουμε μια διαφορετική κυρά Σαρακοστή , χρησιμοποιήσαμε  πλαστελίνη 
κια θα κόβουμε τα ποδαράκια της ένα κάθε βδομάδα, αλλά και χαρτόνια
όμως αντί για πόδια κάθε βδομάδα θα κόβουμε ένα από τις πολύχρωμες κορδέλες που στολίζουν την ποδιά της ή
ένα από τα αστέρια που κρέμονται στη ζώνη της,είτε φτιαγμένη με μικρά κομμάτι από ύφασμα








Πέμπτη, 19 Φεβρουαρίου 2015

Συμμετοχή στο διαγωνισμό του ΕΚΕΔΙΣΥ

Το νηπιαγωγείο μας θα πάρει μέρος στον 2ο μαθητικό  διαγωνισμό που Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Διάσωσης Σχολικού Υλικού ( ΕΚΕΔΙΣΥ) ,με θέμα: η ιστορία του σχολείου μου , το έργο με το οποίο θα συμμετάσχουμε είναι ένα ομαδικό κολάζ που δημιουργήθηκε από τα παιδιά και των δύο τμημάτων του νηπιαγωγείου μας


Τετάρτη, 18 Φεβρουαρίου 2015

αποκριάτικο ταξίδι

Πιστεύω ότι όλα σχεδόν τα παιδιά τρελαίνονται να παρακολουθούν τους ταχυδακτυλουργούς να κάνουν τα απίθανα  μαγικά τους ..γι αυτό και εμείς σήμερα καλέσαμε τον  Μπλάκυ   στο νηπιαγωγείο μας ο οποίος όπως θα δείτε στις φωτογραφίες ξεσήκωσε μικρούς και μεγάλους...στην παρέα μας ήταν και τα δύο τμήματα του 19ου Νηπιαγωγείου Κερατσινίου...
και μετά από αυτή την ευχάριστη ανάπαυλα κάναμε μια αναδρομή στα θεατρικά δρώμενα της Αρχαίας Ελλάδας..από τον θεό Διόνυσο και τις μάσκες στα προσωπεία των ηθοποιών στο αρχαίο θέατρο τα παρατηρήσαμε
 πειραματιστήκαμε στη σύνθεση νέων  είτε φτιάχνοντας έγχρωμα διπλά πρόσωπα δημιουργώντας μάσκες
είτε  ασπρόμαυρο φόντο
φτιάχνοντας χαρταετούς
φυσικά δεν παραλείψαμε να δούμε μερικά από τα αρχαία θέατρα μας, να μιλήσουμε για τις μορφές του την τραγωδία, την  κωμωδία και το σατυρικό δράμα 
(αναφερθήκαμε στις δύο πρώτες μορφές)
να παρατηρήσουμε το σχήμα τους, να δούμε τα ρούχα των ηθοποιών και να συγκρίνουμε με τα δικά μας
και να παρακολουθήσουμε  ένα μικρό απόσπασμα από την Ορέστεια στο  αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου

Τρίτη, 17 Φεβρουαρίου 2015

το πέταγμα του χαρταετού

Ένα από τα έθιμα της Αποκριάς είναι κια ο χαρταετός, το πέταγμα του οποίου συμβολίζει την ανάγκη του ανθρώπου για εξύψωση ψυχική και πνευματική...κάθε φορά που προσπαθούμε να πετάξουμε τον χαρταετό μας το βλέμμα μας κοιτάει ψηλά στον ουρανό, άλλες φορές χαιρόμαστε ότνα τον βλέπουμε να χαράζει την πορεία του και άλλες λυπούμαστε όταν αυτός αγγίζει τη γη....ο χαρατετός παρουσιάζεται σε πάμπολλα έργα τέχνης , μερικά από αυτά τα παρατηρήσαμε και επιλέξαμε αυτό που μας άρεσε περισσότερο να δημιουργήσουμε
 
χαρταετός χωρίς  χαρτοπόλεμο κα σερπαντίνες δεν γίνεται.....γι αυτό και ταξιδέψαμε με το μετρό, παρατηρήσαμε τους πίνακες του Παύλου Διονυσόπουλου
γίναμε  μικρές φιγούρες, πετάξαμε τον χαρτοπόλεμο
                                    
                                                          
                                                          και  να το έργο μας
και φυσικά δεν παραλείψαμε να χρησιμοποιήσουμε ανακυκλώσιμα υλικά και να φτιάξουμε με τη μέθοδο ντεκουπάζ τον γελαστό κλόουν